१९ माघ,काठमाडौं । मानवीय अतिक्रमणका कारण प्राकृतिक सिमसार क्षेत्रहरू संकटमा पर्दै गएका बेला आज नेपाल सहित विश्वभर विभिन्न कार्यक्रम गरी विश्व सिमसार दिवस मनाइँदैछ। सिमसारको महत्त्व बुझाउन र यसको संरक्षणमा जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले यो दिवस मनाउने गरिएको हो।
जैविक विविधताको दृष्टिले अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण मानिने सिमसारले बाढी, पहिरो, अतिवृष्टि र अनावृष्टि जस्ता प्राकृतिक प्रकोप विरुद्ध प्राकृतिक सुरक्षा कवचको रूपमा काम गर्दछ। विश्वको करिब ३ अर्ब जनसङ्ख्याले उपभोग गर्ने चामल सिमसार क्षेत्रकै दलदले माटोमा उत्पादन हुने भएकाले यसको आर्थिक र खाद्य सुरक्षाको महत्त्व समेत उत्तिकै छ।
नेपालको तराई क्षेत्रका सिमसारहरू जैविक विविधताको भण्डार नै मानिन्छन्। राष्ट्रिय सिमसार नीति, २०५९ अनुसार यी क्षेत्रमा ३२ प्रजातिका स्तनधारी जनावर, ४६१ प्रजातिका चराहरू (जसमा १५ प्रजाति दुर्लभ छन्), ९ प्रजातिका कछुवा, २० प्रजातिका सर्प र २८ प्रजातिका माछा पाइन्छन्।
नेपालको कुल ६० हजार ५६१ हेक्टर क्षेत्र अन्तर्राष्ट्रिय महत्त्वको ‘रामसार’ सूचीमा सूचीकृत छ। सन् १९८७ डिसेम्बर १७ मा पहिलो पटक कोसी टप्पु वन्यजन्तु आरक्षलाई यस सूचीमा समावेश गरिएको थियो।हाल सम्म नेपालका १० वटा क्षेत्रहरू रामसार सूचीमा समेटिएका छन्।
जसमा कोसी टप्पु सहित बिसहजारी ताल, घोडाघोडी ताल क्षेत्र, जगदिशपुर जलाशय, रारा ताल, शे-फोक्सुण्डो, गोसाइँकुण्ड, गोक्यो, माइ पोखरी र पोखरा उपत्यकाका तालहरू रहेका छन्। यति धेरै प्राकृतिक सम्पदा भएता पनि पछिल्लो समय बढ्दो सहरीकरण र मानवीय हस्तक्षेपका कारण यी अमूल्य रामसार क्षेत्रहरू विस्तारै मासिँदै जानु संरक्षणविद्हरूका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ।
आफ्नो प्रतिकृया दिनुहोस्