७ चैत,जनकपुर : आज नेपाल सहित विश्वभर ६१औँ अन्तर्राष्ट्रिय जातीय तथा रंगभेद उन्मूलन दिवस विविध कार्यक्रमका साथ मनाइँदै छ। यस वर्ष नेपालमा ‘दलित समुदायको न्यायमा पहुँचका लागि राज्य संरचनाको प्रभावकारी परिचालन’ भन्ने मूल नाराका साथ यो दिवस मनाउन लागिएको हो।
राष्ट्रिय दलित आयोगका अध्यक्ष देवराज विश्वकर्माका अनुसार दिवसको अवसरमा आज काठमाडौँको बबरमहल देखि बुद्धनगर सम्म विशेष सचेतनामूलक ¥यालीको आयोजना गरिएको छ। विभिन्न दलित तथा नागरिक संघसंस्थाहरूको सहकार्यमा बिहान ११ बजे बाट सुरु हुने उक्त ¥याली बुद्धनगरमा पुगेर सभामा परिणत हुने कार्यक्रम रहेको छ।
यसैगरी, दलित मुक्ति आन्दोलनका क्रममा सहादत प्राप्त गर्ने शहीद तथा योद्धाहरूको स्मरणमा आज साँझ ५:३० बजे माइतीघर मण्डलामा दीप प्रज्वलन गरिने भएको छ। संयुक्त राजनीतिक दलित संघर्ष समितिको अगुवाइमा आयोजना हुने यस कार्यक्रमले विभेद विरुद्धको ऐक्यबद्धता प्रकट गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
सन् १९६० को दशकमा ल्याटिन अमेरिकी मुलुकहरूमा गोरा शासकहरूको उपनिवेशवाद र रंगभेद विरुद्धको संघर्षमा ज्यान गुमाउनेहरूको सम्झनामा यो दिवस मनाउन थालिएको हो। संयुक्त राष्ट्र संघको महासभाले सन् १९६६ मा मार्च २१ लाई अन्तर्राष्ट्रिय जातीय विभेद उन्मूलन दिवसका रूपमा घोषणा गरेको थियो।
नेपालले सन् १९७१ मै यस सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय महासन्धिलाई पक्ष राष्ट्रका रूपमा अनुमोदन गरे पनि सन् २००१ देखि मात्र औपचारिक रूपमा यो दिवस मनाउन थालिएको हो। २०६३ साल जेठ २१ गते नेपाललाई छुवाछूत मुक्त राष्ट्र घोषणा गरिनुका साथै २०६८ मा ‘जातीय भेदभाव तथा छुवाछूत (कसुर र सजाय) ऐन’ समेत पारित भएको थियो। यद्यपि, कानुनी रूपमा जातीय विभेद दण्डनीय भए पनि व्यवहारमा कार्यान्वयनको पाटो फितलो हुँदा अझै पनि दलित समुदायले विभिन्न स्वरूपका विभेदहरू झेल्नु परिरहेको छ।
आफ्नो प्रतिकृया दिनुहोस्