२४ साउन,जनकपुरधाम। वैदिक परम्परा र ज्ञानको राजधानीका रूपमा परिचित जनकपुरधामको श्री याज्ञवल्क्य संस्कृत माध्यमिक विद्यालय, ज्ञानकुप परिसरमा भगवान सूर्यनारायण र महर्षि याज्ञवल्क्यको भव्य प्रतिमा सहितको मन्दिर स्थापना गरिएको छ।
यो पवित्र कार्य शा.श.१९४७ विश्वावसु नाम संवत्सर, श्रावण शुक्ल नवमी, ३ अगस्त २०२५ (रविवार) मा सम्पन्न भएको थियो। तर विशेष रुपले श्रावण शुक्ल पूर्णिमा को अवसर पारेर आज देखि विधवत रुपले पुजा पाठ शुरु गरिएको छ । मन्दिर निर्माणको नेतृत्व कर्नाटकको रायचुर शहर निवासी सत्य नारायण मुजुमदार गुडकुंटीले गरेका हुन्। करिब ६ लाख रुपैयाँ लागतमा तयार भएको यो मन्दिर पूर्णरूपमा वैदिक संस्कृति र आध्यात्मिक महत्त्वलाई उजागर गर्ने खालको छ।
स्थापनाकर्ता सत्य नारायण मुजुमदारले जनकपुरधामलाई महर्षि याज्ञवल्क्यको तपोभूमि भएको ऐतिहासिक मान्यताको आधारमा मन्दिर निर्माणको योजना बनाएको बताउनु भयो। “म यहाँ उचित स्थानको खोजमा थिएँ र अन्तत: यो पवित्र स्थान श्री याज्ञवल्क्य संस्कृत माध्यमिक विद्यालयको ज्ञानकुपमा मन्दिर स्थापना गर्ने अवसर पाएँ,” उहाँले भावुक हुँदै भन्नु भयो।
विद्यालयका प्रधानाध्यापक संजय झा र सत्य नारायण मुजुमदारले संयुक्त रूपमा विधिपूर्वक वैदिक मंत्रोच्चार द्वारा पुजा–पाठ गरेका थिए। कार्यक्रममा विद्यालय व्यवस्थापन समिति, शिक्षक–अभिभावक संघका प्रतिनिधि, वडा नं. ८ का अध्यक्ष दिनेश सिंह लगायतको उपस्थितिले वातावरणलाई अझ धार्मिक र मार्मिक बनाएको थियो। सो क्रममा प्रधानाध्यापक संजय झाले भन्नु भयो, “याज्ञवल्क्यको तपोभूमि जनकपुरधाममा यसरी मन्दिर स्थापना हुनु आफैंमा एक ऐतिहासिक र प्रेरणादायी घटना हो।”
महर्षि याज्ञवल्क्य वैदिक साहित्यमा शुक्ल यजुर्वेदको वाजसनेयी शाखाका द्रष्टा हुन्। उहाँको अर्को महत्त्वपूर्ण कृति शतपथ ब्राह्मण हो, जसले वैदिक विधि, दर्शन र जीवनशैलीको विस्तृत व्याख्या गर्दछ। याज्ञवल्क्य स्मृतिमा करिब १००० श्लोक छन्, जसका तीन प्रमुख संस्करणहरू निर्णय सागर, त्रिवेन्द्रम्, र आनन्दाश्रम प्रचलित छन्।
यो मन्दिरको स्थापना केवल धार्मिक दृष्टिले मात्र नभई सांस्कृतिक, शैक्षिक र ऐतिहासिक दृष्टिले पनि जनकपुरधामका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धि मानिएको छ।
आफ्नो प्रतिकृया दिनुहोस्