बाढीमा मधेशका जनता, मधेशवादी नेतामाथि प्रश्न: संकटमा नेतृत्व कहाँ ?

विपत्तिमा नागरिकको घरबार बगिरहेका बेला राजनीतिक नेतृत्वको भूमिका खोज्दै मधेश—भाषण र नारा भन्दा संकटमा चाहियो प्रत्यक्ष उपस्थिति

२३ भदौ,कृष्ण द्वादशी,(आशिष कुमार मण्डल),जनकपुरधाम :देशका विभिन्न भूभागमा बाढी, पहिरो तथा प्राकृतिक विपत्तिले जनजीवन प्रभावित भइरहेका बेला मधेशका नागरिकमाझ एउटा गम्भीर प्रश्न उठ्न थालेको छ ! मधेशका जनताको अधिकार र प्रतिनिधित्वको राजनीति गर्ने नेताहरू विपत्तिको समयमा कहाँ छन् ?

विपत्ति कुनै जात, क्षेत्र वा राजनीतिक दल हेरेर आउँदैन। बाढी र पहिरोबाट प्रभावित नागरिक सबैभन्दा पहिले नागरिक हुन्। यस्तो संकटको समयमा राजनीतिक नेतृत्वको प्राथमिकता राहत, उद्धार र प्रभावित नागरिकको साथमा उभिनु हुनु पर्ने अपेक्षा गरिन्छ।

तर पछिल्लो समय विभिन्न राजनीतिक दलका नेता तथा कार्यकर्ता बाढी प्रभावित क्षेत्रमा पुगेर राहत, उद्धार, सरसफाइ तथा पुन:स्थापनाका गतिविधिमा सक्रिय भइरहेका बेला मधेश केन्द्रित राजनीतिक नेतृत्वको प्रत्यक्ष सक्रियतालाई लिएर प्रश्न उठ्न थालेको छ।

ओली प्रभावित क्षेत्रमा पुग्दा मधेशवादी नेतृत्व माथि प्रश्न

नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली बाढी प्रभावित नुवाकोटको विदुर पुगेका छन्। उनले प्रभावित क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षण गर्नुका साथै स्थानीय नागरिकसँग भेटघाट र समस्याबारे जानकारी लिएको समाचार सार्वजनिक भएको छ।

यससँगै विभिन्न राजनीतिक दलका नेता तथा कार्यकर्ता पनि बाढी प्रभावित क्षेत्रमा पुगेर राहत तथा उद्धारमा सक्रिय भएको देखिन्छ।

यस्तो अवस्थामा मधेश केन्द्रित राजनीतिक दलका शीर्ष नेताहरू माथि स्वाभाविक प्रश्न उठ्छ !

मधेशका नागरिक विपत्तिमा पर्दा नेतृत्वको प्रत्यक्ष उपस्थिति कहाँ छ ?

प्रभावित नागरिकको घरदैलोमा पुगेर उनीहरूको समस्या बुझ्ने पहल कति भएको छ ?

राहत तथा उद्धारका लागि पार्टीको संगठन र कार्यकर्ता परिचालन गरिएको छ कि छैन ?

यी प्रश्नको जवाफ अब राजनीतिक नेतृत्वले जनतासामु दिनु पर्ने देखिन्छ।

मधेश सरकारको राहत घोषणा, कार्यान्वयनको अवस्था के ?

मधेश प्रदेश सरकारले रसुवाको भोटेकोशी तथा त्रिशूली नदी क्षेत्रमा बाढीबाट प्रभावित आफ्ना नागरिकका लागि रु. १ करोड ९६ लाख बराबरको राहत सामग्री उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको छ। त्यस्तै बाढीमा मृत्यु भएका मधेश प्रदेशका नागरिकका परिवारलाई प्रतिमृतक रु. १ लाख राहत दिने निर्णय समेत भएको समाचार सार्वजनिक भएको छ।

सरकारको यस्तो निर्णय राहतको दृष्टिले सकारात्मक भए पनि त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन र पारदर्शिता उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ।

त्यसैले अब प्रश्न उठ्छ !

मधेश प्रदेशका कति नागरिक प्रभावित भए ?

कुन जिल्लाका कति परिवार विस्थापित भए ?

कति जनाको मृत्यु भयो वा बेपत्ता छन् ?

सरकारले घोषणा गरेको राहत वास्तविक पीडितसम्म कहिले सम्म पुग्छ ?

यी विवरण जिल्लागत रूपमा सार्वजनिक गरिएमा राहत वितरण थप पारदर्शी र प्रभावकारी बन्न सक्छ।

मधेशका नागरिकले अब केवल राहत घोषणा होइन, राहत कहाँ, कसलाई र कति पुग्यो भन्ने स्पष्ट विवरणसमेत खोजिरहेका छन्।

राजेन्द्र महतोको तीन महिने पैदल यात्रा र प्राथमिकताको प्रश्न

राष्ट्रिय मुक्ति पार्टी नेपालका अध्यक्ष राजेन्द्र महतोले झापा देखि कञ्चनपुर सम्म हुलाकी राजमार्ग हुँदै तीन महिने पैदल यात्रा गर्ने घोषणा गरेका छन्। समाचार अनुसार यात्राको उद्देश्य राजनीतिक जनसम्पर्क, संगठन निर्माण तथा वातावरण संरक्षणका लागि वृक्षारोपण समेत रहेको छ।

जनतासँग प्रत्यक्ष सम्पर्कका लागि पैदल यात्रा राजनीतिक रूपमा एउटा माध्यम हुन सक्छ। तर देशका विभिन्न क्षेत्रमा प्राकृतिक विपत्तिले नागरिक प्रभावित भइरहेका बेला यस्तो राजनीतिक अभियानको प्राथमिकता माथि प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक हो।

राजनीतिक जनसम्पर्कका लागि लामो दूरीको यात्रा गर्न सक्ने नेतृत्वले विपत्तिमा परेका नागरिकका लागि तत्काल राहत तथा सहयोग अभियान सञ्चालन गर्न सक्दैन ?

जनताको बीचमा पुग्ने उद्देश्य हो भने संकटमा परेको जनताको घरदैलोमा पुग्नु पनि प्रभावकारी जनसम्पर्ककै एउटा रूप हुन सक्छ।

महन्थ ठाकुरको स्वास्थ्य अलग विषय, राजनीतिक भूमिकामाथि प्रश्न

जसपा नेपालका संरक्षक महन्थ ठाकुरको हालै काठमाडौंस्थित शहीद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्रमा पेसमेकर प्रतिस्थापन गरिएको र स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको समाचार सार्वजनिक भएको छ।

उहाँको स्वास्थ्य अवस्थालाई राजनीतिक आलोचना सँग जोड्नु उचित हुँदैन। तर लामो समयदेखि मधेशको राजनीतिमा प्रभाव राख्दै आएका नेताका रूपमा विपत्तिको समयमा सार्वजनिक अपिल, राहत परिचालन वा राजनीतिक संयन्त्र मार्फत सहयोगको पहल अपेक्षित हुनु स्वाभाविक हो।

त्यस्तै उपेन्द्र यादव, सीके राउत, राजेन्द्र महतो लगायत मधेश केन्द्रित राजनीतिक नेतृत्वमाथि पनि एउटै प्रश्न उठ्छ !

विपत्तिमा परेका नागरिकका लागि उनीहरूको संस्थागत पहल के छ ?

यदि राहत, उद्धार वा सहयोगका कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेका छन् भने त्यसको जानकारी पनि सार्वजनिक रूपमा आउन आवश्यक छ।

भाषण होइन, संकटमा देखिने नेतृत्व चाहियो

मधेशको राजनीतिमा वर्षौंदेखि मधेश, मधेशी अधिकार, प्रतिनिधित्व र पहिचानका मुद्दा उठ्दै आएका छन्। यी राजनीतिक मुद्दाहरूको आफ्नै महत्व छ।तर नागरिकका लागि राजनीतिक नेतृत्वको वास्तविक परीक्षा संकटको समयमा हुने गर्छ।

जब नागरिकको घर बाढीले बगाउँछ, परिवार विस्थापित हुन्छ र राहतको आवश्यकता पर्छ, त्यतिबेला उनीहरूलाई भाषणभन्दा बढी सहयोग र उपस्थिति चाहिन्छ।फेसबुक वा सार्वजनिक वक्तव्यभन्दा मैदानमा पुगेर गरिएको सहयोग नागरिकका लागि बढी अर्थपूर्ण हुन्छ।

त्यसैले मधेश केन्द्रित दलका नेताहरूले आफ्ना राजनीतिक एजेन्डा सँगै विपत्तिमा प्रभावित नागरिकका लागि गरेको पहल पनि सार्वजनिक गर्नु पर्ने देखिन्छ।

अब नेताहरूले जवाफ दिनुपर्ने प्रश्न

मधेशका नागरिकको प्रतिनिधित्व गर्ने दाबी गर्ने राजनीतिक नेतृत्वका लागि अहिले केही प्रश्न महत्वपूर्ण छन् !

विपत्तिमा परेका नागरिकका लागि के पहल गरियो ?

कति राहत सामग्री जुटाइयो ?

कति प्रभावित परिवारसम्म सहयोग पुर्‍याइयो ?

कुन-कुन जिल्लामा पार्टीका नेता तथा कार्यकर्ता परिचालन गरिए ?

राहत र उद्धारमा सरकारसँग कसरी समन्वय गरियो ?

यी प्रश्नको जवाफ राजनीतिक भाषणबाट होइन, तथ्य, उपस्थिति र कामबाट दिनु पर्ने समय आएको छ।

अन्तिम प्रश्न

राजनीति जनताको प्रतिनिधित्वका लागि हो भने, जनता संकटमा परेको बेला उनीहरूको साथमा उभिनुभन्दा ठूलो राजनीतिक जिम्मेवारी अरू के हुन सक्छ ?

आज मधेशका नागरिकले आफ्ना नेतासँग सोधिरहेका छन् !

“हामी विपत्तिमा हुँदा तपाईंहरूको भूमिका के थियो?”

यो प्रश्न कुनै व्यक्तिको अपमान वा राजनीतिक पूर्वाग्रहका लागि होइन। यो जन प्रतिनिधि र राजनीतिक नेतृत्वको जवाफदेहितासँग जोडिएको प्रश्न हो।

किनकि जनताले चुनाव र आन्दोलनको समयमा मात्र होइन, विपत्तिको समयमा पनि आफ्नो नेतृत्वलाई खोजिरहेका हुन्छन्।

अब मधेशका राजनीतिक नेतृत्वले त्यो खोजीको जवाफ घोषणाले होइन, मैदानमा देखिने कामले दिनु पर्नेछ।