जनकपुरधाम, ९ चैत । श्रद्धा, निष्ठा र प्रकृतिको उपासनाको महान् पर्व चैती छठ आजदेखि मिथिलाञ्चल सहित तराईका विभिन्न जिल्लाहरूमा विधिवत् रूपमा सुरु भएको छ। शरद ऋतुमा मनाइने कात्तिके छठ जस्तै महत्व बोकेको यो पर्व चैत शुक्ल चतुर्थी देखि सप्तमी सम्म चार दिन विशेष धार्मिक विधिअनुसार मनाइन्छ। आज पहिलो दिन व्रतीहरूले ‘नहाय-खाय’ विधि सम्पन्न गर्दै पर्वको सङ्कल्प गरेका छन्।
आजको दिन व्रतीहरूले बिहानै पवित्र नदी, पोखरी वा जलाशयमा स्नान गरी शुद्ध र सात्विक भोजन ग्रहण गरेका छन्। विशेषगरी अरवा चामलको भात, चनाको दाल र लौकाको तरकारीलाई प्रसादका रूपमा ग्रहण गरी व्रतीहरूले आफ्नो आन्तरिक र बाह्य शुद्धीकरणमा जोड दिन्छन्। यससँगै भोलि पञ्चमी तिथिका दिन दिनभरि निराहार उपवास बसेर साँझपख ‘खर्ना’ विधि गरिनेछ, जसमा सख्खरमा पकाइएको खिर र रोटी चन्द्रमालाई अर्पण गरी प्रसादका रूपमा ग्रहण गर्ने परम्परा छ।
मधेश प्रदेशका धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही, सिरहा, सप्तरी लगायतका जिल्लाहरूमा पर्वको रौनक छाएको छ। गाउँ–शहरका प्रमुख पोखरी र नदी किनारहरूलाई स्थानीय बासिन्दा र युवा क्लबहरूले सरसफाइ गरी सजाउन थालेका छन्। चैती छठको विशेष आकर्षण भनेको अस्ताउँदो र उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ दिने परम्परा हो। आगामी आइतबार साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई ‘सँझिया अर्घ’ र सोमबार बिहान उदाउँदो सूर्यलाई ‘भोरका अर्घ’ अर्पण गरेपछि यस वर्षको चैती छठ समापन हुनेछ।
यस पर्वमा बाँसका सामग्रीहरू जस्तै कोनिया, ढकी र नाङ्लोमा ठेकुवा, भुसवा, खजुरिया जस्ता परिकारका साथै केरा, उखु, अदुवा र विभिन्न मौसमी फलफूलहरू राखेर सूर्य देवतालाई अर्पण गरिन्छ। परिवारको सुख, शान्ति, आरोग्य र समृद्धिको कामना गर्दै गरिने यो कठिन पूजाले समाजमा एकता र सद्भावको सन्देश समेत दिने गर्दछ। तराईमा गर्मी बढ्दै जाँदा मनाइने यस पर्वले जल र सूर्यको महत्वलाई झनै प्रस्ट पारेको छ।
आफ्नो प्रतिकृया दिनुहोस्