१२ जेठ, जनकपुर: आज मिथिलाञ्चलका विभिन्न क्षेत्रहरूमा विवाहित महिलाहरूले धार्मिक आस्था र परम्परागत उत्साहका साथ वटसावित्री (बरसाइत) पर्व मनाइरहेका छन्। विशेष गरी नवविवाहित महिलाहरूका लागि यो पर्व अझै विशेष महत्व राख्दछ।
साँस्कृतिक र धार्मिक चेतनाले ओतप्रोत यस पर्वमा महिलाहरू बिहानै देखि नजिकैको बर (बरगद) को रुख मुनि भेला भएर पूजा, व्रत तथा कथा सुन्ने कार्यमा जुटेका छन्। यो पर्व विवाहित महिलाहरूले आफ्ना पतिको दीर्घायु, सुस्वास्थ्य र सुखमय वैवाहिक जीवनको कामना सहित श्रद्धापूर्वक मनाउने परम्परा रहेको छ।
पर्वका अवसरमा महिलाहरूले नयाँ साडी, ब्लाउज, सिन्दूर, चुरा, लहठी, टीका, साया लगायत श्रृंगारका सामानहरू किन्नुका साथै विशेष पूजाका सामग्रीहरूको तयारी गर्छन्। नव-विवाहित महिलाहरूका लागि यो दिन विशेष मानिन्छ, जसमा बेहुलीको माइती तर्फ बाट पूजाका सामग्री सहित “पाहुर” पठाउने प्रचलन छ – जसले पारिवारिक सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउँछ।
मिथिला संस्कृतिमा वटसावित्री पर्वलाई नारीत्वको आदर्श, मातृत्वको कामना र धार्मिक निष्ठाको प्रतीकको रूपमा लिइन्छ। प्रत्येक वर्ष ज्येष्ठ महिनाको औँसी तिथिमा मनाइने यो पर्व धार्मिक र सांस्कृतिक दृष्टिकोणले अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ।
धार्मिक शास्त्रहरू अनुसार, बरको रुखमा ब्रह्मा, विष्णु र महेशको वास हुने विश्वास गरिन्छ। पुराणमा वर्णन गरिएको कथा अनुसार, यस वृक्ष मुनि व्रत बसेर पूजा गर्दा मनोकामना पूर्ण हुने जनविश्वास रहेको छ। बर वृक्ष, ठीक पीपलको जस्तै, पवित्रता, अमरत्व र ज्ञानको प्रतीक हो। भगवान बुद्धले ज्ञान प्राप्त गरेको वृक्ष पनि बरकै हो भन्ने मान्यता रहेको छ।
पर्वको दिन महिलाहरूले बरको रुख वरिपरि सूतीको डोरो बाँध्ने, व्रत कथा सुन्ने र पूजा गर्ने प्रथा पुर्याउँछन्। यसले आस्था, एकता र सांस्कृतिक परम्पराको संरक्षणमा टेवा पुर्याउँछ।वटसावित्री पर्वले मिथिला क्षेत्रको धार्मिक चेतना, नारी सशक्तिकरण र पारिवारिक सम्बन्धको महत्वलाई अझ मजबुत पार्दै आएको छ।
आफ्नो प्रतिकृया दिनुहोस्